AMD – kiedy oko starzeje się razem z Tobą

Zacznijmy od krótkiej powtórki wałkowanych na lekcjach biologii informacji na temat anatomicznej budowy oka. Ludzka gałka oczna składa się z trzech podstawowych struktur: twardówki (z fragmentem rogówkowym), naczyniówki i siatkówki. Dzięki harmonijnej współpracy wszystkich wymienionych elementów możliwe jest prawidłowe widzenie, bez którego niezmiernie trudno jest nam wyobrazić sobie codzienne funkcjonowanie. Nic jednak w ludzkim organizmie nie jest wieczne. Niestety, mimo starań specjalistów ze świata nauki wciąż podlegamy wpływowi czasu i po prostu się starzejemy. Mijające lata oznaczają zaś nie tylko siwe włosy, zmarszczki i niepewny chód drobnymi kroczkami, ale również szereg innych zmian, z którymi nierzadko trudno się pogodzić. Warto pamiętać, że czas zostawia swe piętno również na narządzie wzroku. Istnieją oczywiście sposoby zapobiegania przedwczesnemu i patologicznemu starzeniu – należy do nich m.in. zdrowa dieta, aktywność fizyczna, unikanie używek i stresu – jednak nie wszystkich znamion podeszłego wieku jesteśmy w stanie uniknąć.
Jedną z patologicznych zmian rozwijających się w oku, a konkretnie w siatkówce i mającej związek ze starzeniem jest choroba określana jako AMD – zwyrodnienie plamki związane z wiekiem. Jak wyjaśnić możemy termin degeneracja? Degeneracja jest to utrata zdolności do pełnienia fizjologicznych funkcji. Plamka określa natomiast miejsce na siatkówce, w którym znajduje się najwięcej komórek umożliwiających wyraźne, ostre widzenie. AMD oznacza zatem uwarunkowane przez wiek zaburzenia ostrości widzenia i towarzyszące im powikłania.
Rozwój AMD obserwuje się u osób, które przekroczyły 50 rok życia. Nie oznacza to jednak, że każdy pacjent w tym wieku wkrótce zacznie dostrzegać u siebie zaburzenia widzenia, a to zachęci go do wizyty u lekarza. Wielu seniorów pozostanie zdrowych i nie będzie uskarżać się na problemy ze wzrokiem. Niektórzy będą jednak zmuszeni do skorzystania z pomocy specjalisty. Wszystko to zależy od indywidualnych uwarunkowań pacjenta, ale również od prowadzonego przez niego stylu życia i chorób towarzyszących.
W jaki sposób rozwija się AMD? Niestety nauka nie odkryła jeszcze wyczerpującej odpowiedzi na to pytanie, choć jesteśmy już coraz bliżej celu. Jak dotąd dowiedzieliśmy się, że za związany z wiekiem spadek ostrości widzenia odpowiada m.in. odkładanie się w siatkówce nieprawidłowej substancji, którą prawdopodobnie jest tzw. barwnik starości – lipofuscyna. Pojawianie się lipofuscyny w gałce ocznej może być spowodowane przez stres oksydacyjny – krążenie w organizmie ludzkim dużej ilości wolnych rodników, które nie mogą być dostatecznie zwalczane ze względu na związany z wiekiem niedobór przeciwutleniaczy. Niedobór przeciwutleniaczy nie jest jednak skutkiem wyłącznie upływających lat, a bywa również rezultatem m.in. palenia papierosów. Dlatego też, seniorzy zmagający się z nałogiem nikotynowym powinni zwracać szczególną uwagę na jakiekolwiek zaburzenia ostrości widzenia.
Po przedstawieniu problemu lekarzowi, zdecyduje on o konieczności przeprowadzenia badań diagnostycznych i wdrożenia leczenia. Działaniem pacjenta, które z pewnością zwiększy skuteczność zaleconej przez lekarza terapii jest modyfikacja stylu życia. Co to oznacza? Nic innego, jak walkę ze szkodliwymi nawykami i stopniowe wdrażanie korzystnych dla zdrowia codziennych praktyk. Na początek warto skupić się na walce z nałogami – bowiem zarówno nikotyna, jak i nadużywanie alkoholu utrudniać może uzyskanie zadowalających efektów leczenia. Następnie należy przyjrzeć się diecie – ta bogata w tłuszcze i węglowodany proste również nie sprzyja efektywnej terapii. Wprowadzenie regularnego, ale rozsądnego i bezpiecznego wysiłku fizycznego pozwoli nie tylko wesprzeć walkę z AMD, ale sprawi, że zachowamy formę i dobrą kondycję na dłużej.